Home

Slechts 10% van de Nederlanders die hersenletsel oploopt komt in aanmerking voor specialistische revalidatie!

Er moet een Deltaplan voor hersenletselzorg komen: steun.hersenletsel.nl

Werk en zingeving

Weer werken?

Als u een CVA heeft gehad met blijvende gevolgen, moet u na uw revalidatie en uw herstelperiode gekeurd worden. Die keuring moet uitwijzen of u in staat bent om weer betaalde arbeid te verrichten. Vaak is het na hersenletsel moeilijk om weer 100% aan het werk te gaan. Soms kunt u nog wel gedeeltelijk betaalde arbeid te verrichten, maar in veel gevallen is ook dat niet mogelijk. Er zullen dus waarschijnlijk veranderingen optreden in uw werk en wat voor werk u aankunt.

Weer aan de slag met een handicap?
Als u geschikt wordt bevonden voor het uitvoeren van betaald werk, wordt u misschien doorverwezen naar de Algemene Nederlandse Gehandicapten Organisatie (ANGO), een belangenorganisatie voor en door mensen met een handicap, chronische ziekte en arbeidsongeschikten. De ANGO geeft onder andere informatie aan mensen met een handicap die (weer) willen werken en geeft voorlichting over hoe u weer aan het werk kunt komen en waar u zoal rekening mee moet houden. U kunt ook lid worden van ANGO, u kunt dan deskundig advies inwinnen en krijgt kortingen op zorgverzekeringen en zorgproducten. Leden van Hersenletsel.nl krijgen korting op het lidmaatschap van ANGO als buitenlid. U kunt zich voor lidmaatschap aanmelden via de website van ANGO .

Terug naar uw oude werk?
Als u weer aan de slag kan met het werk dat u voor uw hersenletsel al deed, is er in principe geen probleem. Soms kunt u uw oude werk weer gewoon doen. Het kan ook zijn dat u langzamer werkt dan vroeger, of eerder moe en geprikkeld raakt. Veel mensen met hersenletsel kunnen bovendien niet meer zo goed tegen druk en raken sneller het overzicht kwijt.

Het helpt om aan uw werkgever en collega's uit te leggen wat de gevolgen van hersenletsel zjn, zodat ze het beter begrijpen. Bovendien kunt u in sommige gevallen werk op therapeutische basis of werkbegeleiding krijgen. Op www.werkenmethersenletsel.nl vindt u meer informatie over werken met hersenletsel, rechten en plichten, aanpassingen en andere werkgerelateerde onderwerpen. Op www.werkenmeteenbeperking.nl kunt u de werkgeversbrochure 'Een werknemer met niet-aangeboren hersenletsel' downloaden. Daarin staat nuttige informatie voor uw werkgever over NAH.

Naar ander werk?
Als u uw oude werkzaamheden niet kunt hervatten, maar wel geschikt bent bevonden voor ander betaald werk, zult u zich moeten oriënteren op andere betaalde werkzaamheden. De overheid biedt daarvoor gratis re-integratietrajecten aan via re-integratiebureaus. Hersenletsel.nl werkt in het project 'Weer aan het werk na een beroerte' samen met bureaus waarvan de re-integratiecoaches zelf een beroerte hebben gehad. Die kennen de vaak onzichtbare gevolgen van hersenletsel dus goed. U kunt daar terecht als u een Individuele Re-integratie Overeenkomst (IRO) heeft en binnen de Wet verbetering poortwachter valt. Meer informatie: www.nah-reintegratie.nl

In uw contact met uw werkgever, zal zeker worden gevraagd om contact op te nemen met het CWI. Het CWI werkt in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan personeelsbemiddeling en informatie over de arbeidsmarkt. Werkzoekenden kunnen bij CWI terecht voor het vinden van werk of het aanvragen van een WW- of bijstandsuitkering. Daarnaast verleent CWI ontslagvergunningen en tewerkstellingsvergunningen en geeft zij arbeidsrechtelijke informatie. Samen met Uitvoering Werkgeversverzekering (UWV) en de Gemeentelijke Sociale Dienst vormt CWI de zogenaamde 'keten voor werk en inkomen'. In nauwe samenwerking met de ketenpartners wordt de gedachte 'werk boven inkomen' verwezenlijkt. CWI is de eerste schakel in de keten. Elke werkzoekende meldt zich eerst bij CWI. Voor werk en (als dat nodig is) voor inkomen. Daar zal vaak uitkomen dat u zult gaan zoeken naar een nieuwe betrekking. U krijgt daarbij begeleiding vanuit CWI of UWV (perspectief.uwv.nl).

Solliciteren

Als u een interessante betrekking hebt gevonden, gaat u meestal een sollicitatiebrief schrijven. Volgens de wet bent u niet verplicht om daarin uw hersenletsel te melden, tenzij uw hersenletsel directe gevolgen heeft voor het uitvoeren van het werk. Als u wordt uitgenodigd voor een sollicitatie gesprek kunt u het beter wel noemen, zodat uw toekomstige werkgever zich kan voorbereiden. U kunt de werkgever ook vragen contact op te nemen met de huisarts of specialist om informatie te verkrijgen over de gevolgen van het hersenletsel voor de baan.

Tijdens het sollicitatiegesprek raden wij u aan wel uw hersenletsel te spreken. Veel werkgevers weten niet wat niet-aangeboren hersenletsel is. Voorbeelden geven van wat lastig is en wat niet helpt dan. Ook kunt u aangeven welke hulpmiddelen en aanpassingen er voor u nodig zijn. Het is handig om voor het sollicitatiegesprek informatie op te vragen bij het UWV over de mogelijkheid voor de werkgever om vergoeding krijgen als hij u in dienst neemt. Op www.werkenmeteenbeperking.nl kunt u de brochure 'Een werknemer met niet-aangeboren hersenletsel' downloaden en deze aan de toekomstige werkgever overhandigen.

Niet meer betaald werken

Als u arbeidsongeschikt wordt verklaard, gaat er opeens veel veranderen. Het wegvallen van betaald werk en een werkkring door hersenletsel betekent bijvoorbeeld:
- Dat het contact met uw oude collega's zal sterk verminderen, wat ook gevolgen heeft voor uw sociale kennissenkring.
- Dat u meer of alleen nog maar thuis zult zijn. Dat betekent dat het huis veel belangrijker wordt als leefplaats dan voorheen.
- Dat u opeens een groot deel van de dag geen werkzaamheden meer heeft maar vooral veel vrije tijd. Dit is in uw geval niet alleen maar plezierig want u kunt lichamelijk veel minder dan u eerder kon, en u zult meer alleen zijn. Om de tijd toch op een prettige en bevredigende manier door te brengen moet u een andere nuttige tijdsbesteding gaan vinden. Als dat voor u lastig is, kunt u ook de hulp inroepen van uw huisarts, de revalidatie-arts, een maatschappelijk werkende of een andere hulpverlener.

Financiele gevolgen
Als u niet meer betaald kunt werken, dus (vrijwel) volledig arbeidsongeschikt bent, valt uw inkomen uit loondienst of uit ondernemen weg. Was u voorheen in loondienst dan zal uw werkgever de eerste twee jaar nog 70% van uw salaris blijven betalen. Als u meer dan 35% arbeidsongeschikt bent, wordt deze uitkering daarna omgezet naar een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA). Bent u minder dan 35% arbeidsongeschikt, dan gelden andere regelingen. Voor informatie daarover kunt u het beste contact opnemen met het UWV (Uitvoeringsinstituut WerknemersVerzekeringen). Het UWV voert in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de werknemersverzekeringen uit, zoals WW, WIA, Wajong, WAO, WAZ en Ziektewet. Het UWV zal in de eerste plaats kijken of iemand kan blijven werken of weer aan het werk kan. Als dit niet mogelijk is handelt het UWV ook de uitkering af. Meer info: www.uwv.nl.

Was u zelfstandig ondernemer, dan kunt u na bevestiging van uw arbeidsongeschiktheid aanspraak maken op uw arbeidsongeschiktheidsverzekering. Afhankelijk van de norm die u daarvoor hebt gekozen, keert deze verzekering een percentage van uw eerdere gemiddelde jaarinkomen uit voor een eveneens met u overeengekomen aantal jaren. Hebt u geen arbeidsongeschiktheidsverzekering afgesloten, dan heeft u geen recht op een uitkering en bent u aangewezen op andere inkomsten.

School, leren en studeren

Naar school gaan of een opleiding volgen, kan door het hersenletsel moeilijker zijn geworden. Uw denksnelheid is trager, uw geheugen werkt minder goed of u heeft problemen met lezen, spreken en schrijven. Voor een aantal problemen zijn oplossingen te vinden.

Veel scholen en opleidingen hebben speciale voorzieningen of kunnen deze op uw verzoek treffen. Ook zijn er mogelijkheden in flexibele leerroutes. Voorzieningen worden vaak vergoed via verschillende regelingen, die ook te vinden zijn op www.handicap-studie.nl.

De school of opleiding regelt de extra voorzieningen soms niet zelf, dat moeten studenten doen. Het vinden van de juiste regelingen is soms lastig. Organisaties als MEE Nederland kunnen daarbij helpen.

Hobby`s

Zoekt u naar nuttige en aangename vrijetijdsbesteding? Hieronder vindt u een aantal mogelijkheden die voor u als getroffene met hersenletsel mogelijk zijn.

Lezen
Als u niet mobiel bent en dus op huis aangewezen, is lezen een voor de hand liggende hobby. Misschien was u al een lezer, maar als u dat niet was, kunt u altijd beginnen met lezen. Als u moeite hebt met lezen en concentreren, zijn er verschillende manieren om aangepast te kunnen lezen:
- Platenboeken, grote letterboeken en makkelijk leesbare boeken, verkrijgbaar in elke bibliotheek.
- Luisterboeken. Boeken die zijn ingesproken op CD, eveneens in de bibliotheek verkrijgbaar.
- Gesproken 'meelees'-boeken: deze boeken worden via een zogenaamd Daisyspeler afgespeeld, terwijl u tegelijkertijd mee kunt lezen in het 'echte' boek.
- Boeken met geheugensteuntjes. Deze bevatten speciale samenvattingen, met een overzicht van de namen van de hoofdpersonen.

Daisy spelers
Voor de gesproken boeken op cd-rom is een speciale Daisyspeler nodig. Met een drukknop kunt u bepaalde hoofdstukken of passages in een boek opzoeken en afspelen. De afspeelsnelheid kan versneld of vertraagd worden. Dit is plezierig in het gebruik en nuttig als u de tekst zelf wilt meelezen. U kunt een Daisyspeler kopen bij verschillende leveranciers. het apparaat kost ongeveer € 250 tot € 600. Sommige ziektekostenverzekeringen vergoeden de aanschaf van een Daisyspeler. Leverancier Opdidakt Supplies geeft daarover informatie op haar website: www.daisyspeler.com

Luisterversies van boeken, kranten en tijdschriften op Daisy cd-rom kunt u vinden bij www.aangepastlezen.nl . U kunt de gesproken boeken op deze website ook op uw computer afluisteren. Voor deze afluistermogelijkheid heeft u geen Daisyspeler nodig.

Aangepast tuinieren
Tuinieren is vaak nog goed mogelijk voor mensen met hersenletsel. Door de tuin hier en daar aan te passen (bijvoorbeeld bloembakken op poten, bredere bestrating tussen de beplantingen) wordt het gemakkelijker om de tuin te bereiken. Aangepast gereedschap (bijvoorbeeld een kruiwagen met twee wielen) maakt het mogelijk dat tuinwerkzaamheden goed kunnen worden uitgevoerd. Informatie over leveranciers van aangepast gereedschap, voorbeeldtuinen en literatuur kunt u krijgen bij de website: www.aangepastgroen.nl/wiki/doku.php .

Expressieve hobby's
Wilt u zelf een meer expressieve en creatieve hobby leren, zoals tekenen, fotograferen of zingen, dan heeft de Stichting Special Arts Nederland (www.specialarts.nl) informatie over aangepaste cursussen en exposities. Er zijn in Nederland ook koren speciaal voor mensen met afasie. Informatie vindt u op de website Afasiekoren: www.afasiekoren.nl

Zelf vrijwilligerswerk uitvoeren

Werk hoeft niet betaald te worden om van onschatbare waarde te zijn. Ook mensen met hersenletsel zijn prima in staat om vrijwilligerswerk te doen. Tegenwoordig kan veel vrijwilligerswerk 'op maat' worden gedaan: er wordt gekeken wat iemand kan bieden, in plaats van dat er allerlei eisen aan de vrijwilliger worden gesteld.

Er zijn altijd vrijwilligers nodig, en er is keuze uit de meest uiteenlopende soorten vrijwilligerswerk. Vrijwilligerswerk hoeft niet altijd via een officiële vrijwilligerscentrale te lopen; in de eigen omgeving zijn er ook vaak sportverenigingen, scholen of hobbyverenigingen die best wel wat hulp kunnen gebruiken. Praat eens met iemand van zo'n vereniging of school. Ook de lokale afdelingen en werkgroepen van Hersenletsel.nl kunnen altijd vrijwilligers gebruiken!

Home Alles over hersenletselWerk en zingeving