Auteurs: Luuk Baltissen, Miranda Stienstra, Lien Denoo en Joris Knoben
Revalideren vraagt geduld. Uren oefenen om weer te kunnen lopen, koken, fietsen of boodschappen doen. Daarom blijven onderzoekers zoeken naar nieuwe manieren om het oefenen beter, leuker en effectiever te maken. Eén van die ontwikkelingen is Extended Reality (XR).
Extended Reality is een verzamelnaam voor verschillende technologieën. De bekendste ken je misschien wel: Virtual Reality (VR). Met een VR-bril stap je een volledig virtuele omgeving binnen. Zo kun je tijdens je revalidatie wandelen over de Chinese Muur, een kajaktocht maken door een Noorse fjord, of zelfs een ruimtestation verkennen. Ondertussen train je haast ongemerkt je evenwicht, conditie of armfunctie.
Een andere vorm van XR is Augmented Reality (AR). Hierbij blijf je de echte wereld zien, maar wordt deze aangevuld met digitale elementen. Terwijl je in jouw woonkamer staat kunnen er bijvoorbeeld lichtgevende voetstappen op de vloer verschijnen, virtuele vlinders om je heen vliegen, of een digitale coach naast je meelopen die je tijdens de oefening aanwijzingen geeft.
Deze technologie ontwikkelt zich razendsnel en steeds meer zorginstellingen kijken naar de mogelijkheden van XR voor de revalidatie. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat XR meerdere voordelen heeft voor zowel patiënten als zorgverleners.
Meer dan alleen een leuke gadget
Misschien wel het grootste voordeel van XR is dat revalideren een heel andere ervaring wordt. In plaats van steeds dezelfde bewegingen te herhalen, oefen je in een interactieve omgeving die reageert op wat jij doet. Je ziet direct of een beweging goed wordt uitgevoerd, krijgt feedback tijdens het oefenen en merkt stap voor stap hoe je vooruitgaat. De oefeningen passen zich bovendien aan jouw niveau aan, waardoor ze uitdagend blijven zonder te moeilijk te worden.
Deze ervaring voelt niet alleen fijner voor de patiënt, maar vormt ook een belangrijke basis voor succesvoller herstel. Uit onderzoek is gebleken dat mensen die plezier hebben in hun oefeningen vaak gemotiveerder blijven om te oefenen. En juist die extra oefentijd en herhaling zijn belangrijk om vooruitgang te boeken. Daarnaast maakt XR het mogelijk om veilig te oefenen in situaties die in het dagelijks leven lastig of zelfs onveilig zijn, zoals het oversteken van een druk kruispunt of het lopen op een smal pad. Sommige toepassingen leiden bovendien af van pijn of spanning tijdens het oefenen.
Ook voor zorgverleners biedt XR interessante mogelijkheden. Doordat patiënten in sommige gevallen zelfstandig of vanuit huis kunnen oefenen, kunnen behandelingen flexibeler worden ingericht en zijn minder reisbewegingen nodig. Tegelijkertijd registreert de bril automatisch gegevens over de uitgevoerde oefeningen en de voortgang, waardoor zorgverleners minder tijd kwijt zijn aan metingen en administratie. Die tijd kan worden besteed aan wat misschien wel het belangrijkst is: persoonlijke begeleiding en het afstemmen van de behandeling op de behoeften van de patiënt. Dit geeft zorgverleners meer vrijheid om behandelingen te personaliseren en patiënten op verschillende manieren uit te dagen. Daardoor kan het werk afwisselender worden en meer voldoening geven.
Als het zoveel voordelen heeft, waarom gebruikt dan nog niet iedereen het?
Dat is precies de vraag waar onderzoekers zich steeds vaker mee bezighouden.
Een technologie kan namelijk nog zo veelbelovend zijn, uiteindelijk bepalen de mensen die ermee werken of de technologie succesvol is. En wat patiënten belangrijk vinden, hoeft niet hetzelfde te zijn als wat zorgverleners belangrijk vinden.
Voor patiënten kan het bijvoorbeeld belangrijk zijn dat XR leuk is, veilig aanvoelt en past bij hun dagelijks leven. Zorgverleners kijken daarnaast ook naar andere vragen. Past de technologie binnen de behandeling? Is er voldoende wetenschappelijk bewijs? En kunnen zij nog wel fysiek afspreken met hun patiënten?
Juist omdat patiënten en zorgverleners verschillende wensen en verwachtingen kunnen hebben, is het belangrijk om beide groepen te betrekken bij de ontwikkeling van nieuwe technologie. Toch weten we nog verrassend weinig over welke voordelen zij het belangrijkst vinden.
Doe mee aan onderzoek van Tilburg University
Vier onderzoekers van Tilburg University willen er daarom achter komen wat patiënten en zorgverleners belangrijk vinden bij het gebruik van Extended Reality in de revalidatie.
- Heb je ervaring met fysiotherapie, ergotherapie of logopedie?
- Ben je 18 jaar of ouder?
Vul dan de vragenlijst in! Ervaring met XR of andere digitale technologie is niet nodig. Juist jouw persoonlijke mening is waardevol.
De vragenlijst duurt ongeveer 15 minuten. Jouw antwoorden worden anoniem verwerkt en uitsluitend gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek.
Scan de QR-code om de vragenlijst in te vullen:
Alvast hartelijk dank voor je bijdrage!
Waarom jouw mening belangrijk is
“Iedereen kijkt vanuit een ander perspectief naar nieuwe technologie,” zegt onderzoeker en promovendus Luuk Baltissen. “We willen graag leren welke voordelen patiënten en zorgverleners écht belangrijk vinden. Zo kunnen ontwikkelaars toepassingen maken die aansluiten bij de praktijk én betaalbaar blijven.”
Ben je verbonden aan een zorgorganisatie, beroepsvereniging of ander netwerk van zorgprofessionals en wil je de vragenlijst onder zorgverleners verspreiden? Neem dan contact op via l.baltissen@tilburguniversity.edu. De onderzoekers sturen je graag de link naar de vragenlijst toe.
Meer informatie
Wil je meer weten over het onderwerp? De vier onderzoekers vertelden op 6 Augustus bij NPO Radio 1 meer over de mogelijkheden van XR in de revalidatiezorg. Het item ‘Hier gaat het te weinig over: Revalideren met een VR-bril’ duurt ongeveer 25 minuten en is terug te luisteren op onder andere NPO Luister, Spotify en Apple Podcasts.