Met de aanneming van die resolutie zet de WHO beroerte eindelijk hoog op de wereldwijde politieke (gezondheids)agenda. Daarmee is de tijd voor actie nu echt gekomen!
De WHO is het gespecialiseerde agentschap van de Verenigde Naties (VN) dat verantwoordelijk is voor de internationale volksgezondheid.
De belangrijkste taken en doelen van de WHO zijn:
- Wereldwijde gezondheid coördineren: Leidinggeven bij internationale gezondheidscrises en het bestrijden van pandemieën en infectieziekten.
- Richtlijnen opstellen: Het vaststellen van standaarden en gezondheidsadviezen voor landen wereldwijd.
- Gezondheidszorg bevorderen: Het vergroten van de toegang tot gezondheidszorg, vooral in kwetsbare regio’s
In navolging van de Stroke Alliance for Europe (SAFE), het internationale samenwerkingsverband voor patiëntenverenigingen, waarbij onze vereniging samen met 36 andere patiëntenorganisaties uit 31 landen is aangesloten en de European Stroke Organisation (ESO), het internationale samenwerkingsorgaan voor professionals, verwelkomen wij van harte de aanneming van de WHO-resolutie over beroerte tijdens de laatstgehouden Wereldgezondheidsvergadering (18 tot en met 23 mei 2026 in Genève). Deze baanbrekende beslissing onderschrijft een langverwachte erkenning van beroerte als een wereldwijde gezondheidsprioriteit en als een belangrijke oorzaak van overlijden en invaliditeit wereldwijd.
“Voor Europa is dit moment heel belangrijk. Beroerte blijft één van de belangrijkste oorzaken van overlijden en invaliditeit bij volwassenen in Europa, wat een zware last legt op individuen, gezinnen, gezondheidszorgsystemen en economieën. De resolutie van de WHO stuurt een sterk signaal dat dringende en gecoördineerde actie nodig is”, zegt Arlene Wilkie, directeur van SAFE.
Rol van patiëntenverenigingen in dit proces: van het grootste belang!
Op 11 mei 2017 presenteerde SAFE het ‘Burden of Stroke’-rapport aan het Europees Parlement. Dat rapport onthulde schokkende tekorten in de zorg in alle Europese landen, vanaf het ontstaan van de beroerte tot en met de zogenaamde ‘chronische fase’, waarin mensen moeten leven met de blijvende gevolgen van hun beroerte. De leden van de EU-Gezondheidscommissie onderschreven dat de getallen uit het rapport aan duidelijkheid niets te wensen overlieten: niets doen was geen optie! De EU vroeg daarom om een actieplan – een uitdaging die SAFE in nauwe samenwerking met ESO graag aanging.
In de periode van juni 2017 tot januari 2018 ontwikkelden professionals en patiënten(verenigingen) uit heel Europa een nieuw Europees Actieplan Beroerte, dat van grote betekenis was en nog steeds is voor zowel de preventie als de behandeling van beroertes in Europa de komende jaren.
Nieuw aan dat plan was, dat dit zich op zeven verschillende aspecten richtte. Twee nieuwe domeinen werden toegevoegd aan de bestaande vijf: ‘primaire preventie’ en ‘het moeten leven met de gevolgen van een beroerte op lange termijn’. Aan elk aspect werd door een werkgroep van deskundigen gewerkt – en elke werkgroep bevatte iemand uit een patiëntenorganisatie. Namens Hersenletsel.nl werken zelfs twee personen mee: André de Rosa Spierings, destijds bestuurslid van de vereniging, vertegenwoordigde het patiëntenperspectief in de werkgroep ‘evaluatie van het resultaat van zorg na beroerte en het beoordelen van de kwaliteit’ en directeur Monique Lindhout, destijds secretaris van het bestuur van de Stroke Alliance For Europe (SAFE), participeerde in de werkgroep ‘Revalidatie’.
Het was belangrijk nieuws dat er aandacht kwam voor ‘het moeten leven met de gevolgen van een beroerte op de lange termijn’ – een domein waarvoor in de eerdere versies nooit aandacht was. Dat ook dit onderdeel werd van het Action Plan for Europe is te danken aan de niet-aflatende inzet van de gezamenlijke Europese patiëntenverenigingen, die telkens benadrukten (en dat nog steeds doen!) dat voor heel veel mensen NAH niet over is na de revalidatie en dat NAH daarom als een chronische aandoening moet worden beschouwd, waarbij ook in die chronische fase aandacht van groot belang is.
Op 23 mei 2018 presenteerden SAFE en ESO het Actieplan voor Beroertes in Europa (SAP-E) in het Europese Parlement. Namens SAFE/Hersenletsel.nl mocht Monique Lindhout daar het woord voeren. Zij onderstreepte het belang van het actieplan om de voorspelde epidemie van beroertes, die voor de deur staat, met alle gevolgen van dien, te voorkomen. Dat plan zal zich volgens haar enerzijds moeten richten op de preventie van beroertes/hersenletsel en anderzijds op het vinden van manieren om (medisch-specialistische) revalidatie breder toegankelijk te maken, meer gericht op ‘herstel’ dan op ‘omgaan met’, in toenemende mate gebruik te maken van de mogelijkheden die technologie biedt en het leven met de gevolgen van hersenletsel gemakkelijker te maken voor getroffenen en hun naasten.
Het plan biedt een duidelijke en op bewijs gebaseerde routekaart om de last van beroertes tegen 2030 te verminderen. De ambities ervan – waaronder het verminderen van het aantal beroertes per jaar, het verbeteren van de toegang tot acute beroertezorg, het waarborgen van de best mogelijke revalidatie en het versterken van preventie – zijn rechtstreeks afgestemd op de doelstellingen van de nieuwe WHO-resolutie.
Maar: alleen de aanneming van die resolutie door de WHO is niet genoeg. De werkelijke impact van deze resolutie zal afhangen van hoe deze op nationaal niveau in actie wordt omgezet. Hersenletsel.nl wordt daar graag nauw bij betrokken.
Wij doen daarom, samen met onze Europese zusterorganisaties, een oproep aan regeringen in heel Europa om onder andere:
- prioriteit te geven aan beroerte binnen nationale gezondheidsagenda’s, waarbij de aanzienlijke menselijke en economische impact wordt erkend;
- volledig gefinancierde nationale beroerteplannen, afgestemd op het Actieplan voor Beroerte in Europa, te ontwikkelen en te implementeren
De aanneming van de resolutie door de WHO is een belangrijke volgende stap op weg naar erkenning van beroerte als doodsoorzaak en oorzaak van invaliditeit in Europa. Een kleine stap misschien, maar een stap die er zonder de inzet van patiëntenverenigingen niet gekomen was. En grote veranderingen ontstaan altijd door kleine eerste stappen!
Dit artikel verscheen eerder in Hersenletsel Magazine 2 van 2026.
